โอบิคือผ้าคาดเอวผืนกว้างที่ใส่คู่กับกิโมโน ผืนดีๆ ใช้วิธีทอ ไม่ใช่พิมพ์ มักมีไหมและด้ายโลหะปนอยู่ และโอบิผืนเดียวอาจใช้เวลาบนกี่เป็นสัปดาห์ ทุกวันนี้ก็มีของเลียนแบบมากขึ้นเรื่อยๆ ด้วยการถ่ายรูปลายทอนั้นแล้วพิมพ์ลงบนโพลีเอสเตอร์
ในรูปสินค้าทั้งสองแบบดูดีพอกัน แต่พออยู่ในมือคือคนละเรื่อง นี่คือสิ่งที่เราตรวจ และสิ่งที่คุณตรวจเองได้โดยไม่ต้องรู้เรื่องผ้าเลย
1. พลิกดูด้านหลัง
ลายที่เกิดจากการทอจะมีอยู่ทั้งสองด้านของผ้า ด้านหลังจะเป็นเงาของด้านหน้า รูปทรงเดียวกันแต่สีสลับกันตรงที่ด้ายไขว้อยู่ข้างหลัง ส่วนลายพิมพ์อยู่แค่ผิวหน้า ด้านหลังเลยว่างเปล่าหรือเป็นสีเรียบ
แค่ข้อนี้ข้อเดียวก็จับของเลียนแบบได้เกือบหมด และใช้เวลาสองวินาที
2. ดูขอบของลาย
ไม่ว่าแสงแบบไหน เส้นที่ทอจะมีขั้นเล็กๆ อยู่ เพราะด้ายต้องข้ามเส้นยืนถึงจะไปถึงตรงนั้น เส้นที่พิมพ์จะเรียบสนิท พอเห็นความต่างแล้วจะเลิกเห็นไม่ได้อีกเลย

3. ลองน้ำหนักดู
ผ้าโอบิจริงมีเนื้อ พับแล้วอยู่ทรง ไม่ลีบติดตัว และเย็นมือนิดๆ เพราะไหมดึงความร้อนออกจากมือ โพลีเอสเตอร์จะอุ่นขึ้นแทบจะทันทีและทิ้งตัวเหลวๆ
4. หาด้ายโลหะ
ทองกับเงินในผ้าโอบิส่วนใหญ่เป็นด้ายแบนหุ้มฟอยล์ที่วางอยู่ตามผิวผ้า มองจากมุมหนึ่งจะวาว อีกมุมหนึ่งจะด้าน ส่วนทองที่พิมพ์จะสว่างเท่ากันทุกมุม เพราะมันคือหมึก
เอียงผ้าดู ถ้าแสงวิ่ง แปลว่าเป็นด้าย
5. รับตำหนิให้ได้
ผ้าโอบิวินเทจผ่านการใส่มาแล้ว อาจมีรอยพับจางๆ มีจุดที่เนื้อผ้านิ่มกว่าที่อื่น มีสีที่ซีดไม่เท่ากัน ตรงไหนที่อยู่ได้ไม่นานเราตัดเลี่ยงออกไป แต่ผ้าที่ไม่มีร่องรอยอะไรเลยมักเป็นผ้าที่ไม่มีอดีต
6. ถามว่ามีอยู่กี่ชิ้น
ข้อนี้ตรงที่สุด ผ้าไหมโอบิหนึ่งผืนทำกระเป๋าได้ไม่กี่ใบแล้วผ้าผืนนั้นก็หมด ถ้าร้านไหนขายลายเดียวกันได้สิบสี แล้วเดือนหน้าเติมของได้อีก นั่นไม่ใช่ผ้าวินเทจ กระเป๋าพิมพ์ลายไม่ได้ผิดอะไร แต่ราคาไม่ควรเท่าผ้าไหมทอ


ทำไมเราถึงตัดมันตั้งแต่แรก
มีคนถามอยู่บ่อยๆ ว่าเสียดายไหมที่ตัดผ้าโอบิ ตอบตรงๆ คือผ้าส่วนใหญ่ที่เรารับมา ยังไงก็ไม่มีใครเอากลับไปใส่แล้ว ทุกวันนี้กิโมโนเต็มยศแทบไม่ได้ใส่กัน ผ้าคาดเอวเลยนอนอยู่ในตู้ ผ้าทอสวยๆ ผืนหนึ่งอยู่ในที่มืดห้าสิบปี พอตัดเป็นกระเป๋า มันได้ออกมาเดินอยู่ในกรุงเทพฯ
ผืนที่ยังสมบูรณ์ ยังใส่ได้ และยังมีมูลค่า เราไม่ตัด ผืนแบบนั้นเก็บทั้งผืนมีค่ากว่า และเราก็บอกไปตามนั้น
มาดูของจริง
กระเป๋ากิโมโนอยู่ชั้นสองของบ้านที่ 259/80 ซอยปรีดี พนมยงค์ 13 แยกจากสุขุมวิท 71 เปิดจันทร์ถึงเสาร์ 9:30 ถึง 17:00 หยิบใบไหนขึ้นมาพลิกดูด้านหลังก็ได้ แค่นั้นแหละคือการทดสอบทั้งหมด



